Meme kad\u0131nlar i\u00e7in do\u011furganl\u0131k yan\u0131nda, kad\u0131nl\u0131\u011f\u0131 simgeleyen en \u00f6nemli organd\u0131r. Bu nedenle, memenin kayb\u0131 kad\u0131nlar i\u00e7in olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck travmaya yol a\u00e7maktad\u0131r. Meme kayb\u0131, kad\u0131nl\u0131k, do\u011furganl\u0131k, cinsellik ve \u00e7ekicilik kayb\u0131 gibi alg\u0131lanmakta, ciddi psikolojik ve sosyal travmalara neden olmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, tan\u0131 ve tedavi giderleri ciddi ekonomik kay\u0131plara yol a\u00e7maktad\u0131r. Meme kay\u0131plar\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck nedeni, belki de tek nedeni meme kanseridir. Meme kanserinin tan\u0131s\u0131nda gecikme oldu\u011funda ve uygun tedavi edilmedi\u011finde meme kayb\u0131na yol a\u00e7makta, ya\u015fam s\u00fcresi k\u0131salmakta ve ya\u015fam kalitesi bozulmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu kadar travmatik sonu\u00e7lara yol a\u00e7an meme kanserini \u00f6nleyebilir mi? Evet!… Meme kanserine neden olan risk fakt\u00f6rleri bilindi\u011finde, meme kanserinin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 \u00f6nlemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6nlenemedi\u011fi durumlarda ise, tarama y\u00f6ntemleri, erken tan\u0131 ve uygun tedavi ile, meme kayb\u0131na yol a\u00e7madan tam iyile\u015fme sa\u011flayarak tedavi edebiliriz.<\/p>\n\n\n\n
Meme Kanseri i\u00e7in Risk Fakt\u00f6rleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n Meme kanserini \u00f6nlemek i\u00e7in, neden olan risk fakt\u00f6rlerini bilmek \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bunlar; kad\u0131n cinsiyet, ileri ya\u015f, ailede veya kendisinde meme, over (yumurtal\u0131k) ve ba\u015fka kanseri hikayesi bulunmas\u0131, meme kanseri i\u00e7in riskli genetik fakt\u00f6rlere sahip olmak, adetlerin erken ba\u015flamas\u0131 (12 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce), ge\u00e7 menopoz (55 ya\u015f\u0131ndan sonra), 5y\u0131ldan daha uzun do\u011fum kontrol hap\u0131 veya menopozu geciktirmek hormon hap\u0131 kullan\u0131lmas\u0131, hi\u00e7 do\u011fum yapmama, emzirmeme, \u00f6zellikle \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131nda radyasyona maruz kalma, alkol kullan\u0131m\u0131, ya\u011fdan zengin beslenme ve sedanter ya\u015fam say\u0131labilir. Ya\u015f, kad\u0131n cinsiyet, ki\u015fisel veya ailesel kanser hikayesi, genetik fakt\u00f6rler ve erken adet g\u00f6rmeye ba\u015flama d\u0131\u015f\u0131nda di\u011fer t\u00fcm fakt\u00f6rler de\u011fi\u015ftirilebilir ve \u00f6nlenebilir fakt\u00f6rlerdir. <\/p>\n\n\n\n Meme kanserlerinin %15 kadar\u0131n\u0131 ailesel meme kanserleri olu\u015fturur. Bu hastalarda meme kanseri i\u00e7in riskli genetik fakt\u00f6rler (BRCA1, BRCA2, p53, PTEN vd) pozitiftir. Bu genetik fakt\u00f6rleri pozitif olan veya ailede meme kanseri hikayesi veya hastay\u0131 y\u00fcksek riskli gruba sokan di\u011fer fakt\u00f6rlere sahip olan ki\u015filerde, \u00f6nleyici ila\u00e7 ve cerrahi tedaviler ile meme kanseri geli\u015fimini %95\u2019lere kadar \u00f6nlemek m\u00fcmk\u00fcn olmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin mutasyona u\u011fram\u0131\u015f (yap\u0131s\u0131 bozulmu\u015f) BRCA1 veya BRCA2 genine sahip hastalarda hayat boyu meme kanseri geli\u015fme riski BRCA1 i\u00e7in %80-90, BRCA2 i\u00e7in %40-45, over kanseri geli\u015fme riski BRCA 1 i\u00e7in %40-60, BRCA2 i\u00e7in %15 civar\u0131ndad\u0131r. Bu ki\u015filerde cilt koruyucu, cilt, meme ba\u015f\u0131 ve areola koruyucu mastektomiler ile meme kanseri geli\u015fimi %95-97 oran\u0131nda \u00f6nlenebilir. Overlerin (yumurtal\u0131klar\u0131n) 40-45 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ile over kanseri %100, meme kanseri %50 civar\u0131nda \u00f6nlenebilir. \u0130la\u00e7la (Tamoksifen) %50 kadar meme kanseri geli\u015fmesi \u00f6nlenebilir. Bu tedavileri istemeyen ki\u015filerde, takiplere daha erken ya\u015fta ba\u015flanarak ve daha s\u0131k takip edilerek, meme kanserinin tan\u0131s\u0131 \u00e7ok erken evrede konulabilmekte ve meme kayb\u0131 olmadan tam iyile\u015fme ile tedavi edilebilmektedir. BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu olanlarda 25 ya\u015f\u0131nda meme Manyetik Rezonans g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme ile ve 35 ya\u015f\u0131nda Mamografi ile taramaya ba\u015flanmal\u0131d\u0131r. Bu ki\u015filer ayl\u0131k kendi kendine muayenelerine 18-20 ya\u015f\u0131nda ba\u015flamal\u0131d\u0131r. Alt\u0131 ayda veya y\u0131lda bir klinik muayene \u00f6nerilir. Ailesinde meme kanseri bulunanlarda, meme kanser tan\u0131s\u0131 konuldu\u011fu ya\u015ftan en az 5 y\u0131l \u00f6nce taramalara ba\u015flamak gerekir.<\/p>\n\n\n\n Kendisi meme kanseri ge\u00e7iren ki\u015filerde, duruyorsa ayn\u0131 memesinde ve di\u011fer memesinde yeni bir kanser geli\u015fme riski her y\u0131l i\u00e7in %0,5-1 civar\u0131nad\u0131r. Bu nedenle, mutlaka takip gerekir.<\/p>\n\n\n\n Meme kanseri geli\u015fimini azaltmak i\u00e7in yapabileceklerimiz nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u0130lk canl\u0131 do\u011fum ya\u015f\u0131n\u0131n 30 ya\u015f\u0131n alt\u0131nda olmas\u0131, her \u00e7ocu\u011fu en az 6ay-bir y\u0131l emzirme, do\u011fum kontrol hap\u0131n\u0131n (5 y\u0131ldan uzun) ve menopoz geciktirici haplar\u0131n uzun s\u00fcre kullan\u0131m\u0131ndan ka\u00e7\u0131nma, alkol kullanmama (riski 2 kat artt\u0131r\u0131r), liften ve meyve sebzeden zengin beslenme (hayvansal ya\u011fdan zengin ve y\u00fcksek kalorili diyet riski artt\u0131r\u0131r), iyonize radyasyondan ka\u00e7\u0131nma (\u00f6zellikle 30 ya\u015f alt\u0131nda radyasyona maruz kalmak pek \u00e7ok kansere neden olur), haftada en az 5 g\u00fcn, g\u00fcnde 40-50 dakika orta derecede fiziksel aktivite, d\u00fczenli ya\u015fam ve menopoz sonras\u0131 d\u00f6nemde ideal kiloda kal\u0131narak (menopoz sonras\u0131 \u015fi\u015fmanl\u0131k risk fakt\u00f6r\u00fcd\u00fcr) ile meme kanseri s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nemli oranda azaltmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n Meme kanserinde belirti ve bulgular:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Meme kanserli hastalar bize en s\u0131k (%70-90) memede kitle ile ba\u015fvurmaktad\u0131r. Kitleler genellikle s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u00fczensiz, sert ve hareketsizdir. Etraf meme dokusuyla birlikte ile hareket eder ve \u00e7o\u011funlukla a\u011fr\u0131s\u0131z\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Meme ba\u015f\u0131nda ve derisinde \u015fekil bozuklu\u011fu ve \u00e7ekintiler g\u00f6zlenebilir. Meme derisinde kal\u0131nla\u015fma, kabala\u015fma, portakal kabu\u011fu g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc, yara veya k\u0131zar\u0131kl\u0131k olabilir.<\/p>\n\n\n\n Meme ba\u015f\u0131ndan kanl\u0131 veya \u015feffaf ak\u0131nt\u0131 g\u00f6zlenebilir. Memeden s\u00fct d\u0131\u015f\u0131 t\u00fcm ak\u0131nt\u0131lar normal de\u011fildir ve meme kanserinin belirtisi olabilir. Meme kanserlerinin %10\u2019u ilk belirti olarak, meme ba\u015f\u0131 kanl\u0131 ak\u0131nt\u0131s\u0131 ile gelmektir. \u00d6zellikle kendili\u011finden, tek meme ba\u015f\u0131ndan ve tek kanaldan olan, kanl\u0131 ve berrak ak\u0131nt\u0131lar meme kanserini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n Meme kanserli hastalar, meme ba\u015f\u0131nda sulanma, soyulma, kabuklanma gibi lezyonlar, memede k\u0131zar\u0131kl\u0131k, \u015fi\u015fme, a\u011fr\u0131, \u0131\u015f\u0131 art\u0131\u015f\u0131, yara ve koltuk alt\u0131nda kitle ile ba\u015fvurabildi\u011fi gibi, hi\u00e7bir \u015fik\u00e2yeti ve meme kanserini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrecek belirtisi yok iken, tarama mamografisi ile, meme kanseri tan\u0131s\u0131 konulabilmektedir.<\/p>\n\n\n\n Meme kanseri tan\u0131s\u0131:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Meme ile ilgili \u015fikayetle gelen bir hastada ya\u015f\u0131 40\u2019\u0131n \u00fczerinde ise, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme y\u00f6ntemi olarak ilk tercih edilecek y\u00f6ntem, mamografidir. K\u0131rk ya\u015f\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck ki\u015filerde birincil olarak ultrasonografi tercih edilir. Tan\u0131 i\u00e7in mamografi ve ultrasonografinin yetersiz kald\u0131\u011f\u0131 olgularda manyetik rezonans g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme ile inceleme yap\u0131l\u0131r. K\u0131rk ya\u015f \u00f6ncesi olgularda mamografinin tercih edilmemesinin nedeni, hem \u00e7ok az da olsa radyasyon i\u00e7ermesi, hem de bu ya\u015flarda meme dokusunun fazlal\u0131\u011f\u0131 neneni ile, meme g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kalitesinin daha d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131d\u0131r. Yine de gerekli durumlarda 40 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce de mamografi \u00e7ekilebilir. Meme kanserinin uzak yay\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 belirlemek amac\u0131yla, bilgisayarl\u0131 tomografi, kemik sintigrafisi ve PET-CT gibi g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme y\u00f6ntemlerinden faydalan\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Meme kanserinde kesin tan\u0131, biyopsi ile konulur. Meme kitlelerinde ilk tercih her zaman kesici i\u011fne (tru-cut) biyopsisi olmal\u0131d\u0131r. Ancak, koltuk alt\u0131 lenf bezlerinin incelemesinde kesici i\u011fne biyopsisi yap\u0131lam\u0131yorsa ince i\u011fne biyopsisi yap\u0131labilir. Memenin kistik lezyonlar\u0131nda da kesici i\u011fne biyopsi yap\u0131lam\u0131yorsa ince i\u011fne biyopsisi yap\u0131labilir. A\u00e7\u0131k biyopsi y\u00f6ntemleri ancak enflematuar meme kanseri gibi, kesici i\u011fne biyopsisinin yetersiz kald\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok \u00f6zel durumlarda tercih edilmesi gereken bir y\u00f6ntemdir. A\u00e7\u0131k biyopsi ile i\u015fe ba\u015flamak, hastan\u0131n tedavisinde meme koruyucu veya onkoplastik y\u00f6ntemlerin yap\u0131lamamas\u0131na ve sonu\u00e7ta meme kayb\u0131na neden olabilir.<\/p>\n\n\n\n Sadece g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme ile g\u00f6r\u00fclebilen lezyonlar\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131nda, lezyon hangi g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme ile tespit edilmi\u015fse tel ile i\u015faretlenerek veya i\u00e7ine radyoaktif madde verilerek i\u015faretlenebilir.<\/p>\n\n\n\n Cerrahi \u00f6ncesi ila\u00e7la tedavi alacak hastalarda, tedaviden \u00f6nce g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme e\u015fli\u011finde, memedeki kitleleri ve varsa koltuk alt\u0131 lenf bezleri klipsle i\u015faretlenmesi gerekir.<\/p>\n\n\n\n Meme ba\u015f\u0131 ak\u0131nt\u0131lar\u0131nda, ak\u0131nt\u0131da h\u00fccre incelemesi yap\u0131l\u0131r. K\u00f6t\u00fc huylu h\u00fccre g\u00f6r\u00fclmesi, memenin o kanal\u0131yla ili\u015fkili meme alan\u0131nda kanser oldu\u011funu g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n Meme ba\u015f\u0131 kanl\u0131 ak\u0131nt\u0131larda, ak\u0131nt\u0131n\u0131n nedenini belirlemek i\u00e7in duktografi (kanal grafisi) veya duktoskopi (kanal\u0131n i\u00e7ine girilerek bak\u0131lmas\u0131) yap\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n Meme Kanseri Tedavisi<\/strong><\/p>\n\n\n\n Meme kanseri tek bir hastal\u0131k de\u011fildir. Kansere, ki\u015fiye ve memeye ba\u011fl\u0131 \u00f6zelliklere g\u00f6re tedavinin bireyselle\u015ftirilmesi gerekir. Meme kanserinin tedavisine onkoplastik cerrahi prosed\u00fcrler de girdikten sonra, cerrahi tedavi y\u00f6ntemi se\u00e7iminde cerrah fakt\u00f6r\u00fc \u00f6nemli rol almaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Meme kanserinin tedavisi, mutlaka konu ile ilgilenen uzmanlar\u0131n ortak \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ile yap\u0131lmas\u0131 gerekir. Bu ekip, meme kanserinin cerrahi tedavisini yapan cerrahi onkoloji uzman\u0131, ila\u00e7la tedavisini yapan t\u0131bbi onkoloji uzman\u0131, filmleri de\u011ferlendiren radyolog, \u00e7\u0131kar\u0131lan t\u00fcm\u00f6r\u00fc de\u011ferlendiren patolog ba\u015fta olmak \u00fczere, n\u00fckleer t\u0131p uzman\u0131, t\u0131bbi genetik uzman\u0131, plastik cerrahi uzman\u0131 gibi bran\u015flar\u0131 i\u00e7ermektedir. Uygun tedavi se\u00e7eneklerine mutlaka hastayla birlikte karar verilmelidir.<\/p>\n\n\n\n Meme kanseri tedavisinde son y\u0131llarda \u00e7ok \u00f6nemli geli\u015fme de\u011fi\u015fmeler olmu\u015ftur. Art\u0131k, hastalar\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funda memenin tamam\u0131n\u0131 almadan yap\u0131lacak tedaviler \u00f6n plana ge\u00e7mi\u015ftir. \u0130la\u00e7la memedeki kitlenin k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fcld\u00fckten sonra \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, t\u00fcm\u00f6r\u00fcn biyolojik ve genetik \u00f6zelliklerine g\u00f6re tedavi planlamas\u0131 yap\u0131lmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, benim de \u00e7ok say\u0131da hastamda ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fim onkoplastik cerrahi teknikleri ile, hasta hem t\u00fcm\u00f6rden kurtulmakta hem de memesi korunmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, hastan\u0131n memesi kendi i\u00e7inden veya \u00e7evreden doku kayd\u0131r\u0131larak normal memesine yak\u0131n \u015fekilde yeniden \u015fekillendirilmektedir.<\/p>\n\n\n\n Meme kanserinde uygun tedavi yap\u0131labilmesi i\u00e7in, daha tan\u0131 konulma a\u015famas\u0131nda, uygun planlama ve y\u00f6netim \u015fartt\u0131r. Memede kitleye gereksiz \u015fekilde yap\u0131lacak a\u00e7\u0131k biyopsi, yani kitlenin \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131, hastan\u0131n meme kayb\u0131na kadar gitmektedir. Eskiden direkt memenin al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerektiren baz\u0131 kitleler art\u0131k, \u00f6nceden ila\u00e7la k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fclerek hem meme korunmakta hem de onkoplastik cerrahi ile kabul edilebilir bir estetik sa\u011flanabilmektedir.<\/p>\n\n\n\n Meme koruyucu yap\u0131lan hastalar\u0131n, ameliyat sonras\u0131 mutlaka radyoterapi almas\u0131 gerekece\u011fi i\u00e7in, bunu almas\u0131na engel durum olmas\u0131 durumlar\u0131nda uygulanamaz. Baz\u0131 \u00f6zel durumlarda memenin tamam\u0131 al\u0131nd\u0131ktan sonra da radyoterapi gerekebilir.<\/p>\n\n\n\n Radyoterapi d\u0131\u015f\u0131nda t\u00fcm\u00f6r tipine g\u00f6re, ila\u00e7 verilerek kemoterapi, hormonoterapi, hedefe y\u00f6nelik tedaviler ve imm\u00fcnoterapi tedavileri \u00e7o\u011funlukla cerrahiden sonra kullan\u0131lmaktad\u0131r. Ancak, baz\u0131 hastalarda \u00f6zellikle t\u00fcm\u00f6r\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fcltmek amac\u0131 ile cerrahi \u00f6ncesi de kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Meme kanseri uygun tedavi edildi\u011finde, erken evrelerde 20 y\u0131ll\u0131k ya\u015fama \u015fans\u0131 %90\u2019lara ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, meme koruyucu ve onkoplastik cerrahi tedavileri yaparak hastan\u0131n meme kayb\u0131n\u0131 \u00f6nleme yan\u0131nda, hasta normal ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131 iyi bir hayat kalitesi ile s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/p>\n\n\n\n Meme tarama programlar\u0131:<\/strong><\/p>\n\n\n\n T\u00fcm kad\u0131nlar\u0131n 20 ya\u015f\u0131ndan sonra, mutlaka adet bitimini takip eden hafta i\u00e7inde kendi memelerini muayene etmesi gerekir. \u00d6zellikle y\u00fcksek riskli hastalarda, erken ya\u015flarda taramaya ba\u015flamak \u00e7ok \u00f6nemlidir. Normal riskli hastada 40 ya\u015f\u0131ndan 50 ya\u015f\u0131na kadar, 1 veya 2 y\u0131lda bir mamografi, 50 ya\u015f\u0131ndan sonra her y\u0131l mamografi ile tarama \u00f6neriyoruz. Y\u00fcksek riskli hastalarda mamografik taramaya, risk durumuna g\u00f6re 35 hatta 30 ya\u015flar\u0131nda bile ba\u015flanabilir. 30 ya\u015f al\u0131nda manyetik rezonans ve ultrasonografi ile tarama \u00f6n plana ge\u00e7mektedir.<\/p>\n\n\n\n Erkeklerde meme kanseri:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Erkeklerde de kad\u0131lardan 100 kat daha az s\u0131kl\u0131kla g\u00f6r\u00fclmekle birlikte meme kanseri g\u00f6r\u00fclebilece\u011fini unutmamak gerekir. Risk fakt\u00f6rleri kad\u0131nlarla benzerdir. Bunlara ilaveten, testislerin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, inmemi\u015f testis ve testis travmas\u0131 gibi testiste fonksiyon kayb\u0131na neden olan durumlarda da risk art\u0131\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Tan\u0131 ve tedavi prensipleri kad\u0131nlarala benzerdir.<\/p>\n\n\n\n Sonu\u00e7<\/strong> olarak, meme kanseri, kad\u0131nlarda en s\u0131k g\u00f6zlenen kanser olmakla birlikte, \u00f6nlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastal\u0131kt\u0131r. Ancak, se\u00e7ilecek tedavi y\u00f6nteminin hastan\u0131n ya\u015fam kalitesini ve s\u00fcresini etkiledi\u011fini unutmamak gerekir.<\/p>\n\n\n\n T\u00fcm kad\u0131nlar\u0131m\u0131za, kansersiz, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve mutlu ya\u015fam dileklerimle.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Meme kanseri en s\u0131k g\u00f6zlenen kanserlerden birisidir. Kad\u0131nlarda, t\u00fcm kanserler aras\u0131nda birinci, kansere ba\u011fl\u0131 \u00f6l\u00fcmlerde ikinci s\u0131rada yer almaktad\u0131r. Kad\u0131nlarda …